Opracowując swoją metodę psychoterapii, Beck czerpał z wielu różnych źródeł, między innymi z dzieł pierwszych filozofów, takich jak Epiktet, oraz teoretyków, takich jak Karen Horney, Alfred Adler, George Kelly, Albert Ellis, Albert Bandura. Prace Becka były z kolei rozwijane przez współczesnych badaczy.
Istnieje wiele form terapii poznawczo-behawioralnej, które mają wspólne cechy z metodą opracowaną przez Becka, ale pod pewnymi względami różnią się. Należą do nich między innymi: terapia racjonalno-emotywna, dialektyczna terapia behawioralna, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia ekspozycyjna, terapia oparta na przetwarzaniu poznawczym. Ogólnie jednak te różne formy terapii odwołują się do wspólnych założeń teoretycznych, zgodnie z którymi objawy psychopatologiczne lub szerzej – dysfunkcjonalne zachowania i emocje osoby – można wyjaśnić na podstawie teorii uczenia się i uwzględnienia mediacyjnej roli procesów poznawczych. Wspólne rozumienie celu terapii dotyczy skutecznej poprawy jakości życia Pacjenta. Cel ten osiąga się z wykorzystaniem mechanizmów wynikających z założeń teoretycznych – poprzez MODYFIKACJĘ ZACHOWAŃ I SPOSOBU MYŚLENIA.
W zakresie zdrowia psychicznego najbardziej znane zalecenia opracowuje Narodowy Instytut Zdrowia i Doskonałości Klinicznej (NICE) w Wielkiej Brytanii lub Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA). Instytucje te rekomendują stosowanie terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu m.in.:
- zaburzeń afektywnych (epizody depresyjne, zaburzenie afektywne-dwubiegunowe)
- zaburzeń lękowych (zaburzenie paniczne, zaburzenie lęku uogólnionego, społeczne zaburzenie lękowe, zespół stresu pourazowego)
- zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych
- zaburzeń odżywiania się (jadłowstęt psychiczny, żarłoczność psychiczna)
- schizofrenii
- uzależnień
Terapia poznawczo-behawioralna została zaadaptowana na potrzeby różnych Pacjentów, również dzieci i młodzieży. Jest stosowana w formie indywidualnej, grupowej, również w pomocy rodzinom i parom.
Źródła:
- Popiel, A., & Pragłowska, E. (2009). Psychoterapia poznawczo-behawioralna–praktyka oparta na badaniach empirycznych. Psychiatria w praktyce klinicznej, 2(3), 146-155.
- Beck, J. S., Beck, A. T., Cierpisz, M., & Andruszko, R. (2012). Terapia poznawczo-behawioralna: podstawy i zagadnienia szczegółowe. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Popiel, A., & Habrat-Pragłowska, E. (2023). Psychoterapia poznawczo-behawioralna: teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe PWN.
